Om niet te vergeten

Vanavond is het dodenherdenking.

Dit jaar las ik een indrukwekkend boek, waarin moedig en helder is opgeschreven wat we vandaag herdenken. In dit boek, ‘De keuze: leven in vrijheid’, verteld Dr. Edith Eger haar verhaal, dat in haar tienerjaren werd overschaduwd door de gruwelen van de Holocaust.

Ze beschrijft open wat haar overkomen is, ook de meest verschrikkelijke dingen die je je voor kunt stellen. Hoe moeilijk haar situatie ook is, telkens krabbelt ze weer op en gaat door. Ze kiest voor het leven. Ze beseft dat hoewel ze lichamelijk misschien volledig afhankelijk is en toegetakeld, ze altijd de keuze heeft om vrij te zijn in haar hoofd. Als ze zich uiteindelijk op een haar na dood bevindt en de bevrijding plaatsvindt maar ze te zwak is om een teken van leven te kunnen geven, red ze zichzelf door zich voor te stellen hoe ze danst. Het oproepen van haar passie en liefde zorgt dat ze de beweging kan maken zodat ze gezien wordt.

Edith leert ons dat er in iedere situatie hoop te vinden is en dat die hoop ons de moed en kracht geeft om door te gaan.

 

De uitersten van deze keuze heb ik ook persoonlijk ervaren in mijn opa en oma. Beiden maakten verschrikkingen mee in de oorlog.

Mijn opa werd opgesloten in een werkkamp, ontsnapte met een vriend en werd opnieuw gevangen genomen en opgesloten. Hij praatte niet over wat hem overkomen was. Wel had hij in zijn verdere leven veel moeite met het tonen van affectie. Ook een tedere scene op tv werd direct afgezet. Een andere manier waarop hij gevangen bleef, was het onvermogen om te verblijven in gebouwen die hem deden denken aan die tijd, zoals het ziekenhuis. Helaas werd hem dat fataal, toen hij zich weigerde te laten behandelen en daardoor uiteindelijk overleed.

Mijn oma werkte in de oorlog achter de frontlinies als verpleegster en hield een dagboek bij, dat al haar kinderen en kleinkinderen veelvuldig gelezen hebben. Toen ze nog in leven was, luisterde ik ademloos naar de verhalen die ze vertelde, over haar leven daar, de arts waar ze mee samenwerkte, de mensen die ze probeerden te reddende verminkte lichamen, en massagraven die ze moesten graven, een granaat die op het dak viel maar niet ontplofte en haar fietstocht naar huis toen de oorlog was beëindigd. Ze was gemoedelijk, liefdevol en altijd in voor een grapje.

 

Je hebt altijd een keuze om te kiezen voor vrijheid, hoe moeilijk en verstrikt je situatie ook is. Hier is veel moed voor nodig. Want om los te komen van je angst, zul je je angst volledig onder ogen moeten komen en hulp durven vragen als je dit niet alleen kunt.

Welke keuze maak jij?